Φάκελος “Εξωτερική Αντικατασκοπεία” :Μέθοδοι και εμπειρίες από το πεδίο

 

Η αποτροπή κατασκοπευτικής δραστηριότητας εντός μιας χώρας είναι κρίσιμη ενότητα καθηκόντων που αφορούν προστασία υψηλής διαβάθμισης πληροφοριών πολιτικού – οικονομικού – στρατιωτικού – ιδιωτικού χαρακτήρα για μια χώρα ή μια κυβέρνηση. Ως άμεσα αρμόδιες, οι Υπηρεσίες Ασφαλείας κατά χώρα εστιάζουν την προσοχή τους σε εν δυνάμει απειλούμενους στόχους όπως υποδομές ή εξουσιοδοτημένο προσωπικό, καθώς και σε ύποπτα πρόσωπα ή οργανισμούς για επιχειρήσεις πληροφοριών υπέρ τρίτων.

Λίγοι όμως γνωρίζουν τη διενέργεια Επιχειρήσεων Αντικατασκοπείας και από Υπηρεσίες Πληροφοριών Εξωτερικού, δηλαδή με αποκλειστική αρμοδιότητα τη δράση σε άλλες χώρες. Εκεί επιχειρείται η διείσδυση σε αντίπαλες Υπηρεσίες Κατασκοπείας ή Αντικατασκοπείας για ανίχνευση σχεδίων – μεθόδων – επικείμενης σύλληψης συνεργατών των δικτύων τους. Η διείσδυση αυτή λέγεται Εξωτερική Αντικατασκοπεία.

Διεισδύοντας στην εχθρική Κατασκοπεία :Μεθοδολογία και κύριοι στόχοι

Λαμβάνοντας υπόψιν την δική τους δράση Υπηρεσίες ανά τον κόσμο μπορούν να καταλάβουν τι στόχευση έχουν οι αντίπαλες αντίστοιχες. Κατά κύριο λόγο είναι :

• Ανίχνευση διαρροών :Εντοπίζοντας αξιωματικούς πληροφοριών που χειρίζονται δίκτυα HUMINT στο εσωτερικό της χώρας τους, καθώς και των δικτύων αυτών
• Προστασία διαβαθμισμένων πληροφοριών :  Επιτηρωντας εν δυνάμει απειλές κατά πολιτικών – στρατιωτικών υποδομών
• Παραπληροφόρηση (misdeception) :η αξιοποίηση “διπλών πρακτόρων” για μετάδοση ψευδών πληροφοριών στην αντίπαλη Κατασκοπεία
• Συλλογή πληροφοριών και διαρκής επιτήρηση κινήσεων εχθρικών Δικτύων και Υπηρεσιών 

Να σημειωθεί ότι στα πλαίσια των παραπάνω καθηκόντων αξιοποιούνται όλες οι μέθοδοι και πηγές πληροφόρησης. Δηλαδή :

• Δίκτυα HUMINT:  Στρατολόγηση “πηγών” με όλα τα δυνατά κίνητρα (χρήμα – ιδεολογία – προσφορές ανέλιξη-με βάση ενοχοποιητικά υλικά/Kompromat) κυρίως εντός υπηρεσιών και διπλωματικών αποστολών, αλλά και σε Υπηρεσίες άλλων κρατών με αρμοδιότητα την Αντικατασκοπεία
• Ηλεκτρονική επιτήρηση (SIGINT-TECHINT) :  Επιστρατεύονται  όλες οι δυνατότητες ηλεκτρονικών συσκευών καταγραφής εικόνας και ήχου (“παγιδεύσεις” χώρων εργασίας – κατοικίας ή οχημάτων) τεχνικές παρακολούθησης κάθε μορφής επικοινωνία(“παγίδευση” τηλεφωνικών γραμμών, cracking) φυσική επιτήρηση προσώπων ενδιαφέροντος, πλατφόρμες OSINT,συστήματα γεωγραφικού εντοπισμού (GPS Trackers, AirTags). Στόχοι πρόσωπα και πλατφόρμες επικοινωνίας που δείχνουν επιχειρήσεις κατασκοπείας “από την απέναντι οχθη”.

Στη σύγχρονη εποχή, παραπάνω μέθοδοι με τους αντίστοιχους σκοπούς υιοθετούνται από τα αρμόδια Τμήματα ή Διευθύνσεις Αντικατασκοπείας Εξωτερικού πασίγνωστων στη κοινή γνώμη Υπηρεσιών όπως η CIA, οι Ρωσικές SVR – FSB(Υπηρεσία Ασφαλείας) , η Βρετανική ΜΙ5, η Γερμανική BND, η Ισραηλινή ΜΟSSAD,και εσχάτως σε πολλές επιχειρήσεις αντίστοιχες και η Τουρκική ΜΙΤ.

“Κατασκοπεύοντας τους κατασκόπους” : Εμπειρίες και παλαιές υποθέσεις 

Oι ιστορίες “διπλών πρακτόρων” δεν είναι μια πλοκή μυθιστορημάτων.Είναι μέρος πραγματικών επιχειρήσεων που έχουν βγει στη δημοσιότητα και προκαλούν ενδιαφέρον, με την αίσθηση ότι υπάρχουν κι άλλες που ακόμα δεν έχουν βγει στη δημοσιότητα. Κεντρικά γραφεία και Σταθμοί Υπηρεσιών, όπως και Διπλωματικές Αποστολές ήταν και εξακολουθούν να είναι τα πεδία δράσης.     Πολλοί δε ήταν οι αξιωματικοί πληροφοριών που για λόγους οικονομικής ανάγκης είτε ιδεολογικής μετατόπισης συνεργάστηκαν “με την άλλη πλευρά” οικειοθελώς, όπως ο Αldrich Ames ή ο Oleg Gordievsky. Όμως υπάρχουν και πιο θεαματικές ιστορίες.

• Η ομάδα του Cambridge:

Αποτελούνταν από 5 πρόσωπα (Harold Kim Philbi, Antony Blunt, Gay Burgess, McLean, Cainscross) που στρατολογηθηκαν από τη Σοβιετική NVKD(προκάτοχος της KGB) τη δεκαετία του 30 λόγω της συμμετοχής τους σε κομμουνιστικής ιδεολογίας φοιτητικές παρατάξεις. Ιδιάζουσα ήταν η περίπτωση του Harold Kim Philby, ο οποίος μετά τη στρατολόγηση του από τους Ρώσους εισήλθε στους κόλπους της ΜΙ6 ως ανώτατο στέλεχος της δίνοντας κρίσιμες πληροφορίες στην KGB για κινήσεις των Βρετανών (επιχείρηση VALUABLE κατά Emver Hotza στην Αλβανία) είτε φυγαδευοντας “πηγές” της από τη Βρετανία, πριν δραπετεύσει ο ίδιος τη δεκαετία του 70 μετά την ανακάλυψη του στη Μόσχα.

• Alexander Οgorodnik(Agent “Trygon”) :

 

Διπλωματικός υπάλληλος της Σοβιετικής Πρεσβείας στην Κολομβία, ανήκων στην κατηγορία των δυσαρεστημένων με την Σοβιετική διοίκηση και γραφειοκρατία. Άρχισε να συνεργάζεται με τη CIA από την περίοδο που ζούσε στην Μπογκοτά κατά τον Ψυχρό Πόλεμο. Στη συνέχεια μετατέθηκε στο Σοβιετικό Υπουργείο Εξωτερικών, που χειριζόταν και μετέφερε στη CIA κρίσιμης σημασίας διπλωματικά τηλεγραφήματα μέσω ασφαλών κρυψώνων(dead drops) χωρίς να έρχεται σε άμεση επαφή με τους “χειριστές” του. Αυτοκτόνησε με κυάνιο κρυμμένο σε ειδικό στυλό κατά τη σύλληψη του από τη KGB το καλοκαίρι του 1977.

•     CIA και παρακολουθήσεις διπλωματών :

Οι Αμερικανοί έχουν τεράστια παράδοση σε παρακολούθηση ξένων Διπλωματών, όπως και στρατολόγηση κάποιων εξ αυτών. Στόχοι της CIA πέραν των άλλων ήταν και οι κινήσεις στελεχών της KGB υπό  διπλωματική ασυλία και ιδιότητα. Ένα ενδιαφέρον παράδειγμα είναι η παρακολούθηση της Σοβιετικής Πρεσβείας στη Λευκωσία. Υπό την εποπτεία του τοπικού κλιμακίου της CIA στο νησί και της Ελληνικής ΚΥΠ το 1970 ιδρύθηκε η ΚΥΠ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είχε αναλάβει σε συνεργασία με τoν τοπικό σταθμό της CIA να παρακολουθεί τις κινήσεις της Σοβιετικής Αποστολής στην οδό Γλάστωνος 8 στη Λευκωσία. Στην αρχή τα στελέχη της ΚΥΠ ξεκίνησαν ως ιδιοκτήτες περιπτέρου ή ποδηλάτες. Στη συνέχεια νοίκιασαν διαμέρισμα ακριβώς απέναντι και προσλαμβάνοντας πολίτες, μετά από εκπαίδευση σε σχετικά αντικείμενα στον Πενταδάκτυλο (φυσική επιτήρηση στόχων, φωτογράφηση κτλ) τους ανέθεσαν 24ωρη εποπτεία του χώρου της Πρεσβείας. Συντάσσονταν και αναφορές που παραδίδονταν στην Αμερικανική Πρεσβεία.

Η CIA όμως εξελίσσεται. Το 2020 αποκαλύφθηκαν άλλες 2 επιχειρήσεις της με στόχους κατά κύριο λόγο Διπλωμάτες. Με τη βοήθεια της Γερμανικής BND οι Αμερικανοί δημιουργώντας λογαριασμούς bots είχαν παραβιάσει ακόμα και συσκευές Smart TV της Samsung στόχων τους πέρα από laptops και κινητά android-iPhone για υποκλοπή διαπιστευτηρίων (Επιχείρηση VAULT 7).Επίσης αλλοίωναν από το 1970 έως το 2018 τους αλγόριθμους των κρυπτογραφικών μηχανών της Ελβετικής CRYPTO AG ανοίγοντας back doors και  υποκλέπτοντας απόρρητα διπλωματικά τηλεγραφήματα (Επιχείρηση Rubikon)

Και οι 2 επιχειρήσεις συντονίζονταν από την βάση SIGINT της CIA στο Προξενείο του Μονάχου.

• Ρωσική Κατασκοπεία και Δυτικές Πρεσβείες :

Ρωσική Πρεσβεία σε Ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, με κεραίες ανίχνευσης ραδιοκυμάτων. Ολοφάνερο δείγμα σταθμού SIGINT.

 

Παρά την αξιοσημείωτη δράση της CIA με στόχο διπλωμάτες – αξιωματικούς πληροφοριών άλλων χωρών, η KGB διαθέτει ακόμα πιο επιτυχή παράδοση. Σε συνεργασία με την GRU(Στρατιωτική Πληροφόρηση) στοχεύουν έως σήμερα κτηριακά συγκροτήματα Διπλωματικών Αποστολών της Δύσης με στόχο τη δραστηριότητα της Αμερικανικής Επιρροής μέσω πρακτόρων εξειδικευμένων στο σκοπό αυτό. Παλαιότερα για λόγους εκφοβισμού πραγματοποιούνταν και “εισβολές” πρακτόρων της KGB σε Διπλωματικές κατοικίες. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση του Όσλο(σκάνδαλο Arne Treholt) και άλλη μια της Βιέννης, όπου η Ρωσική Πρεσβεία αποτελεί και βάση Επιχειρήσεων SIGINT. Οι μέθοδοι ήταν οι γνωστές που εφαρμόζονται παγκοσμίως.

 

Επιχείρησεις Πληροφοριών και Αντικατασκοπείας :ίδιες οι μέθοδοι,  διαφέρουν οι στόχοι 

Παρά τα διαφορετικά καθήκοντα, οι μέθοδοι Κατασκοπείας και Αντικατασκοπείας, όπως και τα αρμόδια Τμήματα, συμπίπτουν. Κυρίως ισχύει το πρώτο. Άρα το Αντικείμενο της Συλλογής Πληροφοριών επεκτείνεται κι άλλο. Είτε στο εσωτερικό είτε στο εξωτερικό η Αντιπαρακολούθηση και η Πληροφόρηση είναι μέρος της ίδιας εκπαίδευσης και γνώσης.

Επίσης αναδεικνύεται πληθώρα στελεχών που μπορούν να αξιοποιηθούν ως “πηγές διαρροών” είς βάρος της Υπηρεσίας τους. Το ίδιο ισχύει και για συστήματα επικοινωνίας. Παρά τη μυστικότητα “χαραμαδες” διείσδυσης σε αντίπαλα Δίκτυα πρακτόρων μπορούν πάντα να βρεθούν.

Πηγές-Εικόνες :

Βιβλιοθήκη Ναυτικής Σχολής Πολέμου των ΗΠΑ, Militaire. gr, BBC, cia. gov, Εκπομπή “DE FACTO” Καναλιού OMEGA Κύπρου, Crypto museum.org,The Wall Street Journal, agonmetopo.gr.,cna.gr,historyhit.com, warhistoryonline. com, greydynamics. com, united 24media.com