Ο ΣΚΙΩΔΗΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

Κατασκοπεία, δολιοφθορά και υβριδικές επιχειρήσεις στο νέο μέτωπο ανάμεσα στη Ρωσία και το ΝΑΤΟ

The Undercover Journal | Intelligence & Security

Ο πόλεμος στην Ευρώπη δεν διεξάγεται μόνο στα χαρακώματα της Ουκρανίας. Δεν περιορίζεται στα άρματα μάχης, στους πυραύλους, στα drones και στις στρατιωτικές επιχειρήσεις που καταγράφονται καθημερινά στο μέτωπο. Τα τελευταία χρόνια, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και υπηρεσίες ασφαλείας προειδοποιούν ότι μια δεύτερη, πολύ πιο αθόρυβη αντιπαράθεση εξελίσσεται ταυτόχρονα στο εσωτερικό της ίδιας της Ευρώπης.

Σε αυτή τη σύγκρουση δεν υπάρχουν απαραίτητα στρατιώτες με στολή. Υπάρχουν πράκτορες πληροφοριών, κυβερνοχειριστές, στρατολογημένοι μεσάζοντες, εγκληματικά δίκτυα, επιχειρήσεις επιρροής, ύποπτες ενέργειες γύρω από κρίσιμες υποδομές και περιστατικά δολιοφθοράς των οποίων η πραγματική προέλευση μπορεί να χρειαστεί μήνες ή ακόμη και χρόνια για να εξακριβωθεί.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ χρησιμοποιούν πλέον όλο και συχνότερα έναν συγκεκριμένο όρο για να περιγράψουν αυτό το περιβάλλον: υβριδικές απειλές.

Και για τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν η Ρωσία διαθέτει κατασκοπευτικά δίκτυα στην Ευρώπη. Αυτό θεωρείται δεδομένο στο πλαίσιο της παραδοσιακής αντιπαράθεσης μεταξύ κρατών.

Το πολύ πιο δύσκολο ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει μια μυστική επιχείρηση χωρίς ποτέ να περάσει επίσημα το κατώφλι του πολέμου.

Το drone που άλλαξε τη συζήτηση στη Γερμανία

Την 1η Σεπτεμβρίου 2026, η γερμανική κυβέρνηση έκανε μια ιδιαίτερα σοβαρή ανακοίνωση. Το Βερολίνο δήλωσε ότι, με βάση πληροφορίες των γερμανικών υπηρεσιών, θεωρεί τη Ρωσία υπεύθυνη για μια απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Leipzig/Halle τον προηγούμενο μήνα.

Το περιστατικό είχε προκαλέσει έντονη ανησυχία από τη στιγμή της ανακάλυψής του. Ένα drone που έφερε εκρηκτική ύλη και πυροκροτητή είχε βρεθεί κοντά σε διάδρομο του αεροδρομίου. Το Leipzig/Halle δεν είναι απλώς ένας ακόμη εμπορικός αεροπορικός κόμβος. Αποτελεί σημαντικό κέντρο αεροπορικών μεταφορών και χρησιμοποιείται επίσης στο ευρύτερο σύστημα στρατιωτικής και υλικοτεχνικής υποστήριξης που συνδέεται με το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία.

Ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt δήλωσε ότι τα στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών έδειχναν πως άτομα που εμπλέκονταν στην απόπειρα ενεργούσαν για λογαριασμό ρωσικών κρατικών υπηρεσιών. Η Γερμανία απάντησε με σειρά διπλωματικών μέτρων, μεταξύ των οποίων η απόφαση για κλείσιμο ρωσικού προξενείου και ρωσικού πολιτιστικού κέντρου στο Βερολίνο.

Η Μόσχα απέρριψε πλήρως την κατηγορία. Η ρωσική πρεσβεία στη Γερμανία χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς αβάσιμους και κατηγόρησε το Βερολίνο ότι προχωρά σε σοβαρή κλιμάκωση των διμερών σχέσεων.

Η αντιπαράθεση αυτή αποτελεί ίσως το καλύτερο παράδειγμα του προβλήματος που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη. Όταν μια ενέργεια δεν πραγματοποιείται από στρατιωτική μονάδα που φέρει διακριτικά και δεν υπάρχει άμεση ανάληψη ευθύνης, η απόδοση μιας επίθεσης σε συγκεκριμένο κράτος μετατρέπεται σε επιχείρηση πληροφοριών.

Και ακριβώς εκεί ξεκινά ο πραγματικός σκιώδης πόλεμος.

Από τον παραδοσιακό κατάσκοπο στον «αναλώσιμο» πράκτορα

Η εικόνα της ρωσικής κατασκοπείας στην Ευρώπη έχει αλλάξει σημαντικά μετά την έναρξη της πλήρους ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022.

Οι μαζικές απελάσεις Ρώσων διπλωματών από ευρωπαϊκές χώρες περιόρισαν ένα μέρος της παραδοσιακής υποδομής που μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από τις ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών υπό διπλωματική κάλυψη. Αυτό, όμως, δεν σήμαινε το τέλος των επιχειρήσεων.

Αντιθέτως, δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν προειδοποιήσει ότι η Μόσχα εμφανίζεται να χρησιμοποιεί σε μεγαλύτερο βαθμό τρίτους: άτομα που δεν είναι επαγγελματίες αξιωματικοί πληροφοριών, εγκληματίες, ιδιώτες, μεσάζοντες ή ανθρώπους που μπορούν να στρατολογηθούν για μια συγκεκριμένη αποστολή.

Το γερμανικό Ομοσπονδιακό Γραφείο Προστασίας του Συντάγματος έχει αναφερθεί σε δραστηριότητες που αποδίδονται σε ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών και περιλαμβάνουν τη χρήση χαμηλού επιπέδου πρακτόρων. Στην έκθεσή του για το 2024 σημείωνε επίσης έρευνες για υποθέσεις κατασκοπείας και πιθανής δολιοφθοράς στη Γερμανία.

Η χρήση τέτοιων προσώπων προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε μια υπηρεσία πληροφοριών. Ο στρατολογημένος εκτελεστής μπορεί να γνωρίζει ελάχιστα για εκείνον που πραγματικά βρίσκεται πίσω από την αποστολή. Η επικοινωνία μπορεί να γίνεται μέσω διαδικτύου ή μέσω πολλαπλών μεσαζόντων. Η πληρωμή μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς φυσική συνάντηση. Και εάν το άτομο συλληφθεί, η σύνδεση με το κράτος που φέρεται να διέταξε την επιχείρηση μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποδειχθεί.

Αυτό δημιουργεί ένα σύγχρονο μοντέλο «outsourcing» μυστικών επιχειρήσεων.

Ο επαγγελματίας κατάσκοπος δεν χρειάζεται πάντα να τοποθετήσει ο ίδιος έναν εκρηκτικό μηχανισμό, να φωτογραφίσει μια στρατιωτική βάση ή να παρακολουθήσει μια αποστολή όπλων. Μπορεί να χρειάζεται απλώς να βρει κάποιον άλλον που θα το κάνει.

Τα δέματα που μπορούσαν να γίνουν όπλα

Τον Αύγουστο του 2026, γερμανικό δικαστήριο καταδίκασε έναν Ουκρανό υπήκοο για συμμετοχή σε υπόθεση αποστολής δεμάτων που οι εισαγγελικές αρχές συνέδεσαν με ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Σύμφωνα με τους Γερμανούς εισαγγελείς, το σχέδιο αφορούσε δέματα που είχαν σχεδιαστεί ώστε να προκαλέσουν ζημιές και να υπονομεύσουν το αίσθημα ασφάλειας στην Ευρώπη. Δύο συγκατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν λόγω ανεπαρκών αποδεικτικών στοιχείων, γεγονός που υπενθυμίζει πόσο δύσκολη είναι η δικαστική τεκμηρίωση τέτοιων υποθέσεων.

Η υπόθεση είναι σημαντική επειδή αποκαλύπτει τη λογική πίσω από μια σύγχρονη υβριδική επιχείρηση.

Ο στόχος δεν χρειάζεται να είναι η καταστροφή μιας ολόκληρης στρατιωτικής εγκατάστασης. Μπορεί να είναι κάτι πολύ πιο απλό: η δημιουργία αβεβαιότητας.

Εάν ένα περιστατικό προκαλέσει προσωρινή διακοπή των μεταφορών, αυξήσει το κόστος ασφάλειας, αναγκάσει τις αρχές να κινητοποιήσουν σημαντικούς πόρους και δημιουργήσει την αίσθηση ότι κανένα σημείο της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας δεν είναι απολύτως ασφαλές, τότε η επιχείρηση μπορεί να έχει επιτύχει μέρος του σκοπού της ακόμη και χωρίς μεγάλης κλίμακας καταστροφές.

Η υβριδική σύγκρουση έχει συχνά έναν ψυχολογικό στόχο εξίσου σημαντικό με τον φυσικό.

Να αναγκάσει τον αντίπαλο να κοιτάζει παντού.

Η Βαλτική ως εργαστήριο του νέου πολέμου

Ελάχιστες περιοχές αποτυπώνουν καλύτερα τη νέα κατάσταση από τη Βαλτική Θάλασσα.

Κάτω από τα σχετικά ρηχά νερά της βρίσκονται τηλεπικοινωνιακά καλώδια, ηλεκτρικές διασυνδέσεις, αγωγοί και άλλες υποδομές ζωτικής σημασίας για τις χώρες της βόρειας Ευρώπης.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, περισσότερο από το 95% της διεθνούς διαδικτυακής κίνησης μεταφέρεται μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων. Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το ΝΑΤΟ, περίπου 1,3 εκατομμύρια χιλιόμετρα τέτοιων καλωδίων υποστηρίζουν χρηματοοικονομικές συναλλαγές τεράστιας καθημερινής αξίας.

Μετά από σειρά περιστατικών που προκάλεσαν ζημιές σε υποθαλάσσιες υποδομές της Βαλτικής, το ΝΑΤΟ δημιούργησε τον Ιανουάριο του 2025 την δραστηριότητα Baltic Sentry. Η Συμμαχία ανέπτυξε φρεγάτες, αεροσκάφη θαλάσσιας περιπολίας και μη επανδρωμένα ναυτικά συστήματα με στόχο την ενίσχυση της επιτήρησης και της προστασίας κρίσιμων υποδομών.

Η σημασία αυτής της απόφασης δύσκολα μπορεί να υπερεκτιμηθεί.

Το ΝΑΤΟ, μια στρατιωτική συμμαχία που δημιουργήθηκε για την αποτροπή και αντιμετώπιση ένοπλης επίθεσης, χρησιμοποιεί πλέον πολεμικά πλοία, αεροσκάφη και drones για να παρακολουθεί καλώδια και αγωγούς στον πυθμένα της θάλασσας.

Αυτό και μόνο δείχνει πόσο έχει μεταβληθεί η έννοια του στρατηγικού στόχου.

Στον εικοστό αιώνα, μια στρατιωτική δύναμη προετοιμαζόταν πρωτίστως να προστατεύσει βάσεις, αεροδρόμια, γέφυρες και μονάδες μάχης.

Στον εικοστό πρώτο αιώνα πρέπει να προστατεύει επίσης ένα καλώδιο πάχους μερικών εκατοστών που βρίσκεται εκατοντάδες μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας.

Η Ευρώπη σηκώνει ασπίδα απέναντι στα drones

Στα τέλη Αυγούστου 2026, χώρες της περιοχής της Βαλτικής ανακοίνωσαν ότι προχωρούν στον σχεδιασμό κοινής ομάδας άμυνας απέναντι σε drones.

Ο στόχος είναι η ταχύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και η αντιμετώπιση απειλών που συνδέονται με παρακολούθηση, δολιοφθορά και προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων. Η πρωτοβουλία ήρθε σε ένα περιβάλλον αυξημένης ανησυχίας σχετικά με ύποπτα περιστατικά σε υποθαλάσσιες υποδομές και μετά το περιστατικό στο Leipzig/Halle.

Παράλληλα, χώρες όπως η Πολωνία και τα κράτη της Βαλτικής έχουν ενισχύσει την προστασία ενεργειακών υποδομών, φραγμάτων και εγκαταστάσεων φυσικού αερίου, λόγω φόβων ότι θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχους επιχειρήσεων προβοκάτσιας ή άλλων υβριδικών ενεργειών.

Το drone αποτελεί ιδανικό εργαλείο για αυτό το νέο περιβάλλον.

Είναι σχετικά φθηνό. Μπορεί να αγοραστεί ή να συναρμολογηθεί χωρίς τη χρήση ιδιαίτερα εξειδικευμένης στρατιωτικής υποδομής. Μπορεί να πραγματοποιήσει αναγνώριση. Μπορεί να καταγράψει εγκαταστάσεις. Μπορεί να μεταφέρει φορτίο. Και, κυρίως, όταν βρεθεί, δεν είναι πάντοτε εύκολο να αποδειχθεί ποιος πραγματικά το έστειλε.

Η ίδια τεχνολογία που άλλαξε το πεδίο μάχης στην Ουκρανία αρχίζει επομένως να επηρεάζει και την αντικατασκοπεία στο εσωτερικό της Ευρώπης.

Το κυβερνομέτωπο που δεν σταματά ποτέ

Το φυσικό περιβάλλον αποτελεί μόνο ένα μέρος της σύγκρουσης.

Τον Ιούλιο του 2026, το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο καταδίκασε επίσημα αυτό που χαρακτήρισε επίμονες κακόβουλες ρωσικές κυβερνοδραστηριότητες εναντίον κρατών-μελών και εταίρων της Συμμαχίας, συμπεριλαμβανομένων ενεργειών εναντίον κρίσιμων εθνικών υποδομών και κρατικών οργανισμών.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δημοσιοποιήσει επίσης λεπτομερή αξιολόγηση σχετικά με δραστηριότητες μονάδων της ρωσικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών GRU. Στην έκθεση αναφέρονται μεταξύ άλλων οι Μονάδες 29155, 26165 και 74455, οι οποίες συνδέονται από τις βρετανικές αρχές με κυβερνοεπιχειρήσεις, συλλογή πληροφοριών και ευρύτερες υβριδικές δραστηριότητες.

Οι κυβερνοεπιχειρήσεις διαθέτουν ένα χαρακτηριστικό που τις καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικές σε αυτό το είδος αντιπαράθεσης: μπορούν να προκαλέσουν πραγματικό αποτέλεσμα χωρίς φυσική παρουσία στο έδαφος του αντιπάλου.

Ένα δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να γίνει στόχος από χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Μια δημόσια υπηρεσία μπορεί να παραλύσει χωρίς να εμφανιστεί κανένας πράκτορας στην είσοδό της. Απόρρητες πληροφορίες μπορούν να κλαπούν και στη συνέχεια να δημοσιοποιηθούν επιλεκτικά με στόχο όχι μόνο την κατασκοπεία αλλά και την πολιτική επιρροή.

Η κατασκοπεία, η κυβερνοεπίθεση και η επιχείρηση πληροφοριακής επιρροής αρχίζουν έτσι να συγχωνεύονται.

Η συλλογή δεν αποτελεί πλέον πάντοτε το τελικό προϊόν.

Μερικές φορές είναι μόνο το πρώτο στάδιο.

Από την πληροφορία στην επιρροή

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρεί τις επιχειρήσεις χειραγώγησης πληροφοριών και ξένης παρέμβασης αναπόσπαστο τμήμα του σύγχρονου υβριδικού περιβάλλοντος.

Τον Μάρτιο του 2026, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε συμπεράσματα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ικανότητας αντιμετώπισης υβριδικών απειλών. Το Συμβούλιο καταδίκασε δολιοφθορές κατά κρίσιμων υποδομών, κακόβουλες κυβερνοδραστηριότητες, ξένη χειραγώγηση πληροφοριών, εκλογικές παρεμβάσεις και άλλες ενέργειες αποσταθεροποίησης. Παράλληλα, κατηγόρησε τη Ρωσία και τους πληρεξουσίους της για επίμονες και συντονισμένες υβριδικές εκστρατείες εναντίον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των κρατών-μελών και των εταίρων της.

Αυτό αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται πλέον η εθνική ασφάλεια.

Η παραπληροφόρηση δεν θεωρείται απλώς πρόβλημα επικοινωνίας.

Η κυβερνοεπίθεση δεν θεωρείται απλώς τεχνικό πρόβλημα.

Ένα ύποπτο drone δεν θεωρείται απλώς ζήτημα ασφάλειας αεροδρομίου.

Και μια δολιοφθορά σε καλώδιο ή ενεργειακή εγκατάσταση δεν θεωρείται απλώς εγκληματική ενέργεια.

Όταν όλα αυτά εμφανίζονται ως τμήματα ενός ευρύτερου μοτίβου, μετατρέπονται σε αντικείμενο εθνικής ασφάλειας και αντικατασκοπείας.

Ο σκοπός δεν είναι πάντα η καταστροφή

Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη στην κατανόηση των υβριδικών επιχειρήσεων είναι η υπόθεση ότι ο αντίπαλος επιδιώκει πάντοτε τη μέγιστη δυνατή φυσική καταστροφή.

Στην πραγματικότητα, μια επιχείρηση μπορεί να έχει πολύ πιο περιορισμένο αλλά στρατηγικά αποτελεσματικό σκοπό.

Να αναγκάσει ένα κράτος να δαπανήσει περισσότερα χρήματα για ασφάλεια.

Να δημιουργήσει φόβο.

Να διαταράξει τις μεταφορές.

Να αναγκάσει τις υπηρεσίες πληροφοριών να μεταφέρουν προσωπικό από άλλες αποστολές.

Να επιβραδύνει τη ροή στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία.

Να δοκιμάσει τις διαδικασίες αντίδρασης των αρχών.

Να διαπιστώσει πόσο γρήγορα ένα περιστατικό εντοπίζεται.

Ή απλώς να δημιουργήσει αμφιβολία σχετικά με το εάν το κράτος μπορεί να προστατεύσει τους πολίτες και τις υποδομές του.

Η αβεβαιότητα μπορεί να είναι όπλο.

Και μερικές φορές είναι φθηνότερο όπλο από έναν πύραυλο.

Το μεγαλύτερο όπλο είναι η δυνατότητα άρνησης

Στην καρδιά των υβριδικών επιχειρήσεων βρίσκεται ένα παλιό εργαλείο των υπηρεσιών πληροφοριών: η δυνατότητα εύλογης άρνησης.

Εάν ένα κράτος πραγματοποιήσει επίθεση με στρατιωτικό αεροσκάφος που φέρει τα εθνικά του διακριτικά, η ταυτότητα του δράστη είναι σχεδόν αδύνατο να αμφισβητηθεί.

Εάν όμως ένας μεμονωμένος άνθρωπος προκαλέσει πυρκαγιά σε μια αποθήκη, ένα εμπορικό πλοίο καταστρέψει ένα καλώδιο, ένα drone εμφανιστεί κοντά σε μια στρατιωτική εγκατάσταση ή ένας hacker παραβιάσει ένα ενεργειακό δίκτυο, η πραγματικότητα γίνεται πολύ πιο περίπλοκη.

Πρόκειται για ατύχημα;

Για εγκληματική ενέργεια;

Για πολιτικό εξτρεμισμό;

Για ιδιωτική πρωτοβουλία;

Για επιχείρηση ξένης υπηρεσίας;

Ή για έναν συνδυασμό όλων αυτών;

Η απόδοση ευθύνης απαιτεί συνδυασμό ανθρώπινων πηγών, ηλεκτρονικών υποκλοπών, τεχνικής ανάλυσης, οικονομικών συναλλαγών, ψηφιακών δεδομένων, παρακολούθησης επικοινωνιών και διεθνούς συνεργασίας.

Και ακόμη και τότε, η υπηρεσία πληροφοριών μπορεί να γνωρίζει περισσότερα από όσα μπορεί να αποδείξει δημοσίως.

Η λεπτή γραμμή πριν από τον πόλεμο

Αυτό αποτελεί ίσως το πιο επικίνδυνο στοιχείο της σημερινής κατάστασης.

Πότε μια πράξη δολιοφθοράς μετατρέπεται σε επίθεση;

Πόσα περιστατικά πρέπει να συμβούν πριν ένα κράτος θεωρήσει ότι βρίσκεται απέναντι σε οργανωμένη εχθρική εκστρατεία;

Και τι συμβαίνει εάν μια υβριδική επιχείρηση προκαλέσει μαζικές απώλειες;

Το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει ακριβώς αυτό το στρατηγικό πρόβλημα. Ένας αξιωματούχος της Συμμαχίας δήλωσε στα τέλη Αυγούστου 2026 ότι η Ρωσία εντείνει τις υβριδικές δραστηριότητες στην Ευρώπη, διευκρινίζοντας ταυτόχρονα ότι το ΝΑΤΟ δεν θεωρεί ότι υπάρχει εκείνη τη στιγμή άμεση απειλή συμβατικής επίθεσης εναντίον της Συμμαχίας.

Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.

Δεν υπάρχει ανάγκη για ρωσικά άρματα μάχης να περάσουν τα σύνορα ενός κράτους του ΝΑΤΟ ώστε να υπάρχει σοβαρή αντιπαράθεση.

Η σύγκρουση μπορεί να διεξάγεται ήδη σε πολύ χαμηλότερη ένταση.

Η αντικατασκοπεία επιστρέφει στο κέντρο της ευρωπαϊκής ασφάλειας

Για πολλά χρόνια μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, σημαντικό μέρος της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας επικεντρώθηκε στην τρομοκρατία, στο οργανωμένο έγκλημα και αργότερα στις κυβερνοαπειλές.

Η κρατική κατασκοπεία δεν εξαφανίστηκε ποτέ.

Σήμερα, όμως, επιστρέφει στο επίκεντρο με διαφορετική μορφή.

Οι υπηρεσίες ασφαλείας πρέπει να παρακολουθούν όχι μόνο επαγγελματίες κατασκόπους, αλλά και ανθρώπους που μπορεί να στρατολογηθούν μέσω διαδικτύου. Πρέπει να προστατεύουν όχι μόνο κυβερνητικά κτίρια, αλλά αεροδρόμια, λιμάνια, σιδηροδρομικούς κόμβους, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, εταιρείες άμυνας και υποθαλάσσια καλώδια.

Πρέπει επίσης να κατανοούν ότι ένα περιστατικό που φαίνεται τοπικό μπορεί να αποτελεί μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου διεθνούς σχεδίου.

Αυτό απαιτεί μια διαφορετική φιλοσοφία αντικατασκοπείας.

Όχι απλώς αναζήτηση του κατασκόπου.

Αναζήτηση του δικτύου.

Ένας πόλεμος χωρίς κήρυξη

Η Ευρώπη βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη πραγματικότητα.

Από τη μία πλευρά, δεν βρίσκεται σε συμβατικό πόλεμο με τη Ρωσία.

Από την άλλη, η Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και επιμέρους ευρωπαϊκές κυβερνήσεις περιγράφουν ένα περιβάλλον στο οποίο κατασκοπεία, κυβερνοεπιχειρήσεις, δολιοφθορά, επιχειρήσεις επιρροής και απειλές κατά κρίσιμων υποδομών αποτελούν πλέον μόνιμες ανησυχίες ασφαλείας.

Δεν πρέπει κάθε ανεξήγητη πυρκαγιά, βλάβη καλωδίου ή εμφάνιση drone να αποδίδεται αυτόματα στη Μόσχα. Μια τέτοια προσέγγιση δεν θα ήταν ανάλυση πληροφοριών. Θα ήταν προκατάληψη.

Η πραγματική αντικατασκοπεία απαιτεί αποδείξεις, υπομονή και συνεχή αμφισβήτηση ακόμη και των πιο πιθανών σεναρίων.

Όμως υπάρχει και η αντίθετη παγίδα.

Να περιμένει κάποιος να δει μια ρωσική στρατιωτική μονάδα με σημαία και στολή πριν αναγνωρίσει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη εχθρική δραστηριότητα.

Ο νέος πόλεμος των πληροφοριών έχει σχεδιαστεί ακριβώς ώστε να αποφεύγει αυτή τη σαφήνεια.

Ο δράστης μπορεί να είναι ένας hacker σε ένα διαμέρισμα.

Ένας άνθρωπος που στρατολογήθηκε μέσω διαδικτύου.

Ένα drone πάνω από ένα αεροδρόμιο.

Ένα ύποπτο δέμα σε μια αποθήκη.

Ένα πλοίο κοντά σε ένα υποθαλάσσιο καλώδιο.

Ή μια πληροφορία που εμφανίζεται ξαφνικά στα κοινωνικά δίκτυα και, μέσα σε λίγες ώρες, έχει φτάσει σε εκατομμύρια ανθρώπους.

Κανένα από αυτά δεν μοιάζει με εισβολή.

Και ίσως αυτό ακριβώς να είναι το νόημα.

Στον Ψυχρό Πόλεμο, η Ευρώπη φοβόταν ότι μια μέρα τα σοβιετικά άρματα θα περνούσαν τα σύνορα.

Στον νέο σκιώδη πόλεμο, το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι διαφορετικό.

Η επίθεση μπορεί να έχει ήδη ξεκινήσει — και κανείς να μην είναι ακόμη απολύτως βέβαιος ότι ήταν επίθεση.


Discover more from The Undercover Journal

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Leave a Reply

Discover more from The Undercover Journal

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading

Discover more from The Undercover Journal

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading