The Middle East Report. Νοέμβριος 2025

Στρατηγική Ανακατάταξη και Συναλλακτική Σταθερότητα: Η Μέση Ανατολή τον Νοέμβριο του 2025

Ο Νοέμβριος του 2025 υπήρξε ένας μήνας-σταθμός για τη Μέση Ανατολή, καθώς η περιοχή πέρασε από τη φάση των κινητικών συγκρούσεων υψηλής έντασης σε μια περίοδο «αναστολής της σύγκρουσης» και εύθραυστης, συναλλακτικής σταθερότητας. Η περίοδος αυτή καθορίστηκε από την εφαρμογή του «Σχεδίου 20 Σημείων» του Τραμπ στη Γάζα, τη διπλωματική αποκατάσταση της Συρίας και την ιστορική ενίσχυση του άξονα Ουάσιγκτον-Ριάντ.

1. Η Κατάπαυση του Πυρός στη Γάζα και το «Σχέδιο Τραμπ»

Η εφαρμογή της Φάσης Ι του ειρηνευτικού σχεδίου παρέμεινε το κεντρικό σημείο εστίασης, με τη βία να μειώνεται κατά 48% σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.

• Στρατιωτική Κατάσταση: Το Ισραήλ διατήρησε τον έλεγχο στην «Κίτρινη Γραμμή», η οποία καλύπτει περισσότερο από το μισό έδαφος της Γάζας, συμπεριλαμβανομένης της νότιας Ράφα. Περίπου 200 μαχητές της Χαμάς παρέμεναν εγκλωβισμένοι σε σήραγγες ανατολικά της Ράφα, αρνούμενοι να παραδοθούν.
• Εσωτερική Διακυβέρνηση: Η Χαμάς εξαπέλυσε μια βίαιη εκστρατεία εσωτερικής ασφάλειας μέσω των μονάδων Sahm και Radea, εκτελώντας ηγέτες φυλών που κατηγορήθηκαν για συνεργασία με το Ισραήλ, καθιστώντας τον Νοέμβριο τον πιο θανατηφόρο μήνα ενδοπαλαιστινιακής βίας με τουλάχιστον 60 νεκρούς.
• Διπλωματική Πίεση: Στις 3 Νοεμβρίου, η νεοσύστατη συμμαχία «Group of Eight» (G8) —αποτελούμενη από την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, τα ΗΑΕ, την Ιορδανία, το Πακιστάν και την Ινδονησία— συναντήθηκε στην Κωνσταντινούπολη για να συντονίσει τη στάση της ανεξάρτητα από τις δυτικές υποδείξεις.

2. Ο Στρατηγικός Άξονας Ουάσιγκτον-Ριάντ

Στις 18-19 Νοεμβρίου, ο Πρίγκιπας Διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο, επισφραγίζοντας μια στρατηγική εταιρική σχέση 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων.

• Αμυντική Συνεργασία: Οι ΗΠΑ ανακήρυξαν τη Σαουδική Αραβία ως Σημαντικό Σύμμαχο εκτός ΝΑΤΟ (MNNA), εγκρίνοντας την πώληση μαχητικών F-35 και 300 αρμάτων μάχης.
• Οικονομία και Τεχνολογία: Υπογράφηκαν συμφωνίες για την πυρηνική ενέργεια, τα κρίσιμα ορυκτά και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Παράλληλα, αναζωπυρώθηκε το ενδιαφέρον για τον οικονομικό διάδρομο IMEC (Ινδία-Μέση Ανατολή-Ευρώπη) ως αντίβαρο στην κινεζική επιρροή.

3. Η Διπλωματική Μεταμόρφωση της Συρίας

Η Συρία ολοκλήρωσε τη μετάβασή της στη μετά-Άσαντ εποχή υπό τον Πρόεδρο Ahmad al-Shara.

• Άρση Κυρώσεων: Στις 6 Νοεμβρίου, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ήρε τις κυρώσεις κατά του al-Shara, σηματοδοτώντας την επανένταξη της χώρας στη διεθνή κοινότητα.
• Αντιτρομοκρατία: Στις 10 Νοεμβρίου, η Συρία έγινε το 90ό μέλος του Παγκόσμιου Συνασπισμού κατά του ISIS.
• Κουρδικό Ζήτημα: Η κυβέρνηση υπέβαλε πρόταση 13 σημείων για την ενσωμάτωση των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στον εθνικό στρατό, με την Τουρκία να αποσύρει τις αντιρρήσεις της μετά από αμερικανική διαμεσολάβηση.

4. Ενεργειακή Πολιτική και Παγκόσμιος Ανταγωνισμός

• OPEC+: Στις 2 Νοεμβρίου, η ομάδα αποφάσισε μια προσεκτική αύξηση της παραγωγής κατά 137.000 βαρέλια ημερησίως για τον Δεκέμβριο. Ωστόσο, στις 30 Νοεμβρίου ανακοινώθηκε αναστολή των αυξήσεων για το πρώτο τρίμηνο του 2026 λόγω εποχικότητας.
• ΗΠΑ-Κίνα: Η συμφωνία της Κουάλα Λουμπούρ (10 Νοεμβρίου) οδήγησε σε μείωση των δασμών και χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, επηρεάζοντας άμεσα τις αλυσίδες εφοδιασμού στην περιοχή.
• Ρωσία-Ιράν: Οι δύο χώρες εμβάθυναν τη συνεργασία τους με μια νέα συμφωνία 20ετούς στρατηγικής εταιρικής σχέσης και συμφωνίες για την προμήθεια μαχητικών Su-35 και την κατασκευή πυρηνικών εργοστασίων.

5. Περιφερειακές Εντάσεις: Υεμένη, Ιράκ και Λίβανος

• Υεμένη: Ενώ οι Χούθι σταμάτησαν τις επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα λόγω της εκεχειρίας στη Γάζα, ξέσπασε εσωτερική σύγκρουση στον αντι-Χούθι συνασπισμό. Στις 29 Νοεμβρίου, φιλοσαουδικές φυλές κατέλαβαν τις πετρελαιοπηγές PetroMasila στο Χαντραμούτ, προκαλώντας την αντίδραση των δυνάμεων του STC (υποστηριζόμενων από τα ΗΑΕ). Οι Χούθι ενέτειναν την καταστολή στο εσωτερικό, κρατώντας τουλάχιστον 59 υπαλλήλους του ΟΗΕ.
• Ιράκ: Στις 6 Νοεμβρίου διεξήχθησαν κοινοβουλευτικές εκλογές σε κλίμα σχετικής ηρεμίας, παρά τις μεμονωμένες συγκρούσεις στο Κιρκούκ.
• Λίβανος: Παρά την εκεχειρία με το Ισραήλ, ο Νοέμβριος ήταν ο πιο θανατηφόρος μήνας από τον Ιούλιο, με 40 θανάτους από στοχευμένα ισραηλινά πλήγματα κατά της ηγεσίας της Χεζμπολάχ.

Αναλογία: Η Μέση Ανατολή τον Νοέμβριο του 2025 μοιάζει με ένα κτίριο υπό ανακαίνιση· ενώ ο σκελετός του σταθεροποιείται με ακριβά υλικά (οικονομικές συμφωνίες τρισεκατομμυρίων), τα θεμέλιά του εξακολουθούν να τρίζουν από τις παλιές τοπικές αντιπαλότητες που παραμένουν ενεργές κάτω από την επιφάνεια.