Η Τρομοκρατία συνιστά σύνολο εγκληματικών πράξεων με κίνητρο την πρόκληση φόβου για πολιτικούς και θρησκευτικούς σκοπούς.

Εμίλ Ντυρκέμ

Το έγκλημα ως κοινωνική συμπεριφορά έχει μελετηθεί από την Ελληνική Αρχαιότητα έως σήμερα με τις πρώτες θεωρίες να διατυπώνονται από το 17ο αιώνα με βάση το Διαφωτισμό και το πνεύμα των Θετικών Επιστημών. Έχει ερμηνευθεί ως κοινή ψυχολογική – κοινωνική απόρροια που προκύπτει από βιώματα και κώδικες αξιών ολόκληρων κοινωνιών.

Μέρος του συνόλου των συμπεριφορών που θεωρούνται εγκλήματα είναι και η τρομοκρατία, διότι ως εγκληματική πράξη σύμφωνα με τον ορισμό του Εμίλ Ντυρκέμ προκαλεί κοινωνική αντίδραση παραβιάζοντας τους κοινωνικούς κανόνες . Όπως ορίζει ο ΟΗΕ στη Γενική Συνέλευση (Resolution 51/210) η Τρομοκρατία συνιστά σύνολο εγκληματικών πράξεων με κίνητρο την πρόκληση φόβου για πολιτικούς και θρησκευτικούς σκοπούς. Πολλοί λανθασμένα θεωρούν την Τρομοκρατία σαν μορφή οργανωμένου εγκλήματος, διότι δεν υπάρχει οικονομικό ώφελος ως στόχος, παρότι πόροι τρομοκρατών προέρχονται από παράνομες οικονομικές δραστηριότητες και η δομή τρομοκρατικών οργανώσεων με συμμορίες έχει τα ίδια χαρακτηριστικά (ιεραρχία, ρόλοι)

Κοινωνικές – Ψυχαναλυτικές ερμηνείες του φαινομένου: Η Εγκληματολογία απαντά

Οι Freud-Adler-Jung ως Ψυχαναλυτικές αιτίες θεώρησαν παιδικά βιώματα/τραύματα που βρίσκονται στο χώρο του ασυνείδητου και μεταφέρονται στο υποσυνείδητο ως παράγοντα διαμόρφωσης χαρακτήρα εγκληματικού ή ριζοσπάστη σε συνάρτηση με τάσεις επιβολής του Εγώ ή των πιστεύω του.

Σε καθαρά κοινωνικό επίπεδο η Θεωρία Συμβολικής Αλληλεπίδρασης των Mead-Cooley και Διαφορικού Συγχρωτισμού του Sutherland εστιάζουν στον άτυπο κοινωνικό έλεγχο του περιβάλλοντος ανατροφής που λειτουργεί ως σύστημα προτύπων και αποδοχής – απόρριψης συμπεριφορών, το πολιτιστικό στοιχείο δηλαδή. Εξειδικευμένα ως “επαναστάτη” ο Merton στη δική του Θεωρία περί Ανομίας θεωρεί όποιον μεταχειρίζεται μη  θεμιτά μέσα για να επιτύχει τους σκοπούς του,όρο που χρησιμοποιούν τρομοκράτες για τον εαυτό τους. Συνεπώς το κοινωνικό περιβάλλον γεννά ή αποτρέπει εγκληματικές προσωπικότητες.

Η δράση των “Μοναχικών Λύκων”

Μη ενταγμένοι σε οργάνωση οι τρομοκράτες αυτοί δολοφονούν τυχαία αθώους πολίτες σε  δημόσιους χώρους ως μια “εκπλήρωση καθήκοντος εντός κάποιας ιερής αποστολής ”. Συνήθως πρόκειται για χαμηλού μορφωτικού επιπέδου άτομα εύκολα προς χειραγώγηση από στελέχη τρομοκρατικών πυρήνων. Παρότι φαίνεται πως λειτουργούν αυτόνομα, πάντα υπάρχει καθοδήγηση, πλέον μέσω Διαδικτύου(κυρίως dark web) . Αποτελούν “εύκολα όργανα” διευκολύνοντας τρομοκρατικές ομάδες να αποφεύγουν την ανάληψη ευθύνης και την καταστολή από δυνάμεις ασφαλείας.

Τρομοκρατία και Γεωπολιτική: Ο Δούρειος Ίππος του 21ου αιώνα 

Σύμφωνα με τον Καθηγητή Κοινωνιολογίας του Harvard Charles Right Mills και το βιβλίο του “ΟΙ ΕΛΙΤ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ” πολιτικά – οικονομικά – στρατιωτικά συμφέροντα διαχειρίζονται τρομοκρατικές οργανώσεις για να διαδίδουν ή να επιβάλλουν στην κοινή γνώμη δικές τους θεωρίες. Με τη μέθοδο της προβοκάτσιας (provocateur) αρχικά σε λεκτικό επίπεδο και μετά σε εφαρμογή επί του πεδίου ( υποκίνηση σε βία, δολιοφθορές, εμπρησμοί, δολοφονίες ) στρέφουν την κοινή γνώμη εις βάρος προσώπων και κοινωνικών – πολιτικών ομάδων, με τους “εντολοδότες” να μένουν αθέατοι και να δρουν ανενόχλητοι.

Καταπολέμηση της τρομοκρατίας: Το “κλειδί” στα χέρια των τοπικών κοινωνιών

Η επιστημονική διαπίστωση της κοινωνικής πρωτίστως αφετηρίας του εγκλήματος γενικώς, κατ επέκταση δε της τρομοκρατίας ως μέρους των υπολοίπων εγκληματικών μορφών, στη σύγχρονη εποχή καθιστά τις τοπικές κοινωνίες ως το πεδίο εφαρμογής μέτρων Γενικής και Ειδικής Πρόληψης εκ μέρους Κρατικών Υπηρεσιών. Όμως οι ίδιες οι τοπικές κοινότητες έχουν ακέραια την ευθύνη της άσκησης του Ανεπίσημου Κοινωνικού Ελέγχου, η έλλειψη του οποίου καθιστά τον αντίστοιχο Κρατικό ακόμα δυσκολότερο.

Πηγές-Εικόνες :

Α. Χάϊδου “Θετικιστική Εγκληματολογία”

Charles Right Mills, “ΟΙ ΕΛΙΤ ΤΗΣ ΙΣΧΥΟΣ”

Newmoney. gr

sigmalive.com

Antenna.gr